Geribildirimin Sihirli Gücü

Binlerce kişinin hayallerine adım atmasına yoldaşlık eden bir MCC koç olarak, hayatım boyunca doğru verilen geribildirimin ne kadar güçlü ve etkili olabileceğini gördüm. Danışanlarıma verdiğim geribildirimler, sadece onların davranışlarının nasıl olduğunun yansıması veya olaylar karşısında doğru yönlendirmeler değildi. Geribildirimlerim aynı zamanda danışanlarımın gelişim ve dönüşüm yolculuklarının önemli bir parçası oldu. Çok zaman geribildirim vermeyi de dinlemek gibi bir sanat olarak gördüm. Zaten doğru ve etkin bir biçimde dinlenmediğinde, doğru ve etkili bir biçimde geribildirim verilemeyeceğini de biliyorum. Bu nedenle, rahatlıkla söyleyebilirim ki etkili bir geribildirim, bir koçun başarısının temel taşlarından biri olabilir, aynı zamanda etkili geribildirimi alan kişinin hayatında pozitif yönde büyük değişim ve dönüşümler yaratabilir.

Bu blog yazımda geribildirimin sihirli gücünden bahsedeceğim. Nasıl etkili geribildirim verebileceğini gösterecek, bunun nasıl bir dönüştürücü gücü olabileceğini anlatacağım. Hazırsan, başlıyoruz!

“Çok zaman geribildirim vermeyi de dinlemek gibi bir sanat olarak gördüm. Zaten doğru ve etkin bir biçimde dinlenmediğinde, doğru ve etkili bir biçimde geribildirim verilemeyeceğini de biliyorum.”

Geribildirimin önemi

Geribildirimi çok önemsiyorum, çünkü geribildirim, gelişim için hayati öneme sahip. İster kişisel ister profesyonel, isterse eğitim ortamında olsun geribildirim kişiye çok değerli bilgiler sunar. Bu bilgi, kişinin güçlü yönleri ve geliştirmesi gereken yönleriyle alakalıdır. Bu da kişisel becerilerin geliştirilmesini, süreç ve sonuçların daha da iyileştirilmesini sağlar.

Tabii ki geribildirimin yapıcı olması gerekir. Çünkü geribildirim ancak yapıcı olduğunda sürekli öğrenmeyi teşvik eder, farkındalığı artırarak gelişimi destekler ve iletişimin açık olmasını, dolayısıyla güvenli ilişkiler kurulmasını sağlar. İş yerindeysen, kişinin iş yerinin kendisinden beklentilerini ve bunları nasıl karşılayacağını anlamasını sağlar. Böylelikle performans, motivasyon ve iş birliği gelişir.
Geribildirim ilerlemeyi sağlar. Kişinin, grupların, organizasyonların olumlu yönde dönüşerek hedeflerine ulaşmasını sağlar.

Geribildirimin amacı

Koçlukta geribildirim vermenin danışanların gelişim sürecine büyük bir katkısı vardır. Unutulmamalıdır ki geribildirim sadece hataları veya eksikleri göstermez. Hatta geribildirimin asıl amacı hata göstermek değildir. Geribildirimin esas amacı kişinin potansiyelini ortaya çıkarmak, güçlü yönlerini pekiştirip onun kendini daha iyiye taşımasını sağlamaktır.

Ben geribildirim verirken en çok neye dikkat ediyorum biliyor musun? Her danışanımın farklı ve eşsiz olduğunu biliyorum. Dolayısıyla onların farklı ihtiyaçlarının ve hedeflerinin olduğunu göz önünde bulunduruyorum. Bu yüzden geribildirim verirken, her zaman müşterimin kendine olan güvenini artırmayı hedefliyorum. Böylece motivasyonu artan danışanlarım kendi yönlerini daha doğru ve emin adımlarla bulabiliyor. Geribildirim verirken onların perspektifinden bakmayı da ihmal etmiyorum. Çünkü ancak onları etkili dinleyip bakış açılarını anlarsam onlarla onlara en faydalı olacak iletişimi kurabilirim.

Ne zaman ve nasıl geribildirim vereceğim?

Geribildirimin de doğru zamanı vardır. Her an geribildirim veremezsin. Geribildirimin etkisini gösterebilmesi için doğru zamanda olması çok önemlidir. Geribildirim karşındaki kişinin kabule en açık olduğu anda verilmelidir. Koçluk seanslarım sırasında karşımdaki kişinin en açık olduğu anları yakalarım. Bu kimi zaman bir başarı ânının ardından gelir kimi zaman da zorlu bir durumun…
Nasıl geribildirim verileceği de önemlidir. Geribildirim vermeden önce bir hazırlık yapman gerekir. Bu hazırlık karşındaki kişiyle önceden yaptığın seansları, daha önceden yaşanan deneyimleri kapsar. Kişinin mevcut durumunu bilmelisin, geçmişini bilmelisin ve vereceğin geribildirimin onda nasıl bir etki yaratacağını değerlendirmelisin. Ben yapılandırılmış ve kişiselleştirilmiş geribildirimleri bunun gibi pek çok perspektifi bir arada düşünerek veriyorum.

“Geribildirimin etkisini gösterebilmesi için doğru zamanda olması çok önemlidir. Geribildirim karşındaki kişinin kabule en açık olduğu anda verilmelidir.”

Pozitif geribildirim kazandırır

Ben hayata da pozitifi bakan biriyim. Pozitif olmak kişinin hayata karşı motivasyonunu artırır. Pozitif geribildirimler de kişinin ilerlemedeki motivasyonuna destek verir. Karşındaki kişiye onun gücünü ve başardıklarını hatırlatmak, onun gelecek başarılarının temelini güçlendirecektir.

Pozitif geribildirim boş övgü demek değildir. Kişinin sadece iyi ve güçlü olduğunu söylemek yeterli veya etkili değildir, neden iyi ve neden güçlü olduğunu somut davranışlara ve spesifik alanlara dayandırarak söylemek gerekir. Çünkü karşındaki kişi ancak o zaman neyi gerçekten iyi yaptığını anlayabilir.

Yapıcı eleştiri kazanca katkı sağlar

Geribildirim tabii ki sadece pozitif olamaz. Danışanların gelişiminde yapıcı eleştirinin de katkısı büyüktür. Yalnız geribildirim verirken en dikkatli olunacak en önemli kısım burasıdır. Yapıcı eleştiri sadece eleştirmek için yapılmamalı, karşındaki kişiye gelişim fırsatı sunmalıdır.

Geribildirim esnasında, geribildirim verilecek konuyla ilgili önce güçlü yönleri vurguladıktan sonra gelişime açık alanları ifade etmek ve bu ifade sırasında nazik olmak önemlidir. Böylece karşıdaki kişi hem başarıları duyar hem de gelişim alanlarını öğrenir; artılar ve eksiler dengeye gelir.

“Yapıcı eleştiri sadece eleştirmek için yapılmamalı, karşındaki kişiye gelişim fırsatı sunmalıdır.”

Kişiselleştirilmiş geribildirimler

Yazımın başlarında da belirttiğim gibi her danışanımın, karşımdaki her kişinin birbirinden farklı olduğunu biliyorum. Geribildirimlerimi de bu farklılıkları gözeterek veriyorum. İşte kişiselleştirilmiş geribildirim budur. Karşındaki kişinin kişiliğini, nasıl çalıştığını, neleri hedeflediğini gözeterek uygun bir dille verilmelidir. Böylece geribildirim daha etkili olur, daha iyi anlaşılır.

Kişiselleştirilmiş geribildirim aynı zamanda karşındaki kişinin iletişim tarzına ve ihtiyaçlarına göre de şekillendirilir. Kimi insan daha doğrudan geribildirimleri sever, kimi içinse daha yumuşak bir yaklaşım daha etkili olacaktır. Geribildirimi karşındaki kişinin kişiliğini ve tercihlerini gözeterek verdiğinde, gelişim sürecinin nasıl desteklendiğini sen de göreceksin.

Somut örnekler

Geribildirimin somut olaylara ve davranışlara dayandırılması gerektiğini söylemiştim. Bunu burada ayrı bir başlıkla yeniden vurgulamak istiyorum. Geribildirim verirken somut örnekler çok önemlidir. Karşındaki kişinin geribildirimini anlamasını ve hayata geçirebilmesini, davranışını geliştirebilmesini veya gelecekte de farkındalıkla tekrarlayabilmesini mümkün kılar.

Geribildirimin takibi

Geribildirim tek seferde verilip biten bir süreç değildir. Birine geribildirim verdiğinde, geribildiriminin onda yarattığı etkiyi izlemek, gerekirse de geribildirimin hayata geçmesine destek vermek önemlidir. Ancak bu şekilde gelişim süreci doğru ve etkin bir biçimde takip edilir, karşındaki kişi de gelişiminde doğru yolda ilerleyip ilerlemediğini rahatlıkla anlayabilir, gereken yerlerde yolda kalmak için gerekli ara adımları atabilir.

Geribildirim vermekten çekinme!

İnsanlar bazen, koçluk mesleğini seçmiş olsalar dahi geribildirim vermekten çekinirler. Bunun altında yatan en önemli neden olumsuz tepki almaktan korkmalarıdır. Ancak, geribildirim koçluk süreçlerinin de, sağlam ilişkilerin de vazgeçilmez bir parçasıdır. Doğru bir şekilde verildiğinde karşıdaki kişinin ve ilişkilerin gelişimine büyük fayda katar.

Bu konuda sana birkaç tavsiyem var:

Geribildirim vermekten çekinme.
Geribildirim verirken dürüst ve açık ol.
Geribildirimlerini empati ve anlayışla dengele.
Karşındaki kişinin de bir insan olduğunu unutma.

Ve unutma; geribildirim vermek, bir insan için en önemli becerilerden biridir. Geribildirim bir gelişim aracıdır ve gelişimi destekler. Bir insanın potansiyelinin en üst versiyonunu ortaya çıkarmakta son derece etkilidir.

Sen de bu yazıda sana verdiğim stratejiler sayesinde geribildirim verme sürecini hayata geçirebilir, daha etkili geribildirimler verip daha etkili ilişkiler kurabilir, karşındaki kişilerin adım adım potansiyellerine kavuşmalarını izleyebilirsin.